عظيم عظيم پور
52
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
ما ( امامان معصوم ) شجرهء نبوت و پايگاه رسالت و محل آمد و رفت فرشتگانِ رحمت و معادن دانش و چشمهسارهاى حكمت و بينشها هستيم . . . . « . . . وَ عِنْدَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ أبْوَابُ الْحِكَمِ وَ ضِيَاءُ اْلأَمْرِ . . . » « 1 » ؛ درهاى حكمت الهى نزد ما اهل بيت گشوده است و چراغ دين با راهنمايى ما افروخته است . گسترهء علوم امامان معصوم ( ع ) در روايات در اصول كافى دهها باب كه روايات زيادى را شامل مىشوند در مورد علم امامان معصوم آمده است ، از جمله : باب « ان الائمه ( ع ) يعلمون جميع العلوم التى خرجت الى الملائكه و الانبياء و الرسل ( ع ) » « 2 » كه در اين باب چهار حديث آمده است و دلالت دارند كه امامان معصوم ( ع ) داراى تمامى علومى هستند كه از طرف خداوند متعال به فرشتگان و رسولانش رسيده است . باب ديگرى با عنوان « نادر فيه ذكر الغيب » كه داراى چهار روايت است ، مضمون اين روايات نشان مىدهد كه امامان معصوم ( ع ) هميشه و بطور مطلق حامل علم غيب - البته نه علم غيبى كه اختصاص به خداوند دارد و هيچ كس به غير از خودش از آن آگاهى ندارد بلكه به مفهوم كلى يعنى خبر دادن از آنچه كه براى ديگران پنهان است - نبودهاند ، بلكه بنا به فرمايش خودشان : « يبسط لنا العلم فنعلم و يقبض عنّا فلا نعلم . . . » « 3 » . يا وقتى كه از امام صادق ( ع ) سؤال مىشود كه آيا امام علم غيب مىداند ؟ در پاسخ مىفرمايند : « لا ، و لكن اذا ارد ان يَعْلم الشىءَ اعْلَمَهُ اللَّه ذلك » « 4 » ؛ امام علم غيب نمىداند ، امّا اگر اراده كند كه از چيزى آگاهى پيدا نمايد ، خداوند او را از آن چيز آگاه مىسازد . از جمله بابهاى ديگر در مورد علم امامان ( ع ) : « ان الائمه ( ع ) اذا شاؤوا ان يَعْلَمُوا عَلِمُوا » « 1 » و باب « ان الائمه ( ع ) يعلمون علم ما كان و ما يكون و انه لايخفى عليهم الشى صلوات
--> ( 1 ) . همان ، خطبه 120 . ( 2 ) . كلينى ، اصول كافى ، مصحح : علىاكبر غفارى ، چاپ چهارم ، بيروت ، ج 1 ، كتاب الحجة ، ص 255 . ( 3 ) . همان منبع ، ص 256 . ( 4 ) . همان منبع ، ص 257 . ( 1 ) . همان منبع ، ص 258 .